Астанада ғылыми гранттың 297 миллион теңгесін жымқырғандар мен 1,7 миллион теңге пара алған сарапшы ұсталды

Редакция
20 қараша 2026, 15:27 8
Астанада ғылыми гранттың 297 миллион теңгесін жымқырғандар мен 1,7 миллион теңге пара алған сарапшы ұсталды Сурет авторы: gov.kz

Қаржылық мониторинг агенттігінің Астана қаласы бойынша департаменті ғылыми әзірлемелерді коммерцияландыруға бөлінген мемлекеттік грант қаражатын жымқырудың кезекті схемасын әшкереледі. Мемлекетке келтірілген жалпы шығын 297 миллион теңгеден асты.

Тергеу деректеріне сүйенсек, 2023 жылы жеке кәсіпкерлік субъектісі «Ғылым қоры» АҚ-дан өсімдік майларын қайта өңдеу және тазарту өндірісін жолға қою мақсатында жалпы сомасы 350 миллион теңгеге дейінгі грант ұтып алған. Алайда бөлінген қаражат жабдық, шикізат және маркетингтік қызметтер сатып алу деген желеумен күдіктілердің бақылауындағы компаниялардың шоттарына аударылып отырған.

Нақтырақ айтқанда, жоба талабы бойынша дат баспайтын болаттан жасалған үш өндірістік желі сатып алынуы қажет болған. Оның орнына техникалық нормаларға мүлдем сай келмейтін, көміртекті болаттан жасалған екі қондырғы ғана әкелінген. Нәтижесінде бірде-бір дайын өнім өндірілмеген әрі сатылымға шығарылмаған.

Жымқырылған ақша пайдаланылған өсімдік майын жеткізу ақысы ретінде өзара байланысты екі компанияға аударылған. Кейін оның бір бөлігі кәсіпкерліктің өз шотына қайтарылып, жобаны бірлесіп қаржыландыруға қосылған жеке қаражат ретінде рәсімделген. Тағы бір бөлігі автокөліктерді лизингке алудың бастапқы жарнасын төлеуге жұмсалған. Жобаның орындалуын қадағалауға тиіс «Ұлттық мемлекеттік ғылыми-техникалық сараптама орталығы» АҚ қызметкері 1,7 миллион теңге көлемінде заңсыз сыйақы алған. Ол анықталған кемшіліктерді тексеру актісіне енгізбей, жобаны әрі қарай қаржыландыруға оң қорытынды берген.

Қазіргі уақытта екі күдікті қамауға алынды. Сот санкциясымен 6 автокөлікке, пәтерге және өндірістік жабдықтарға тыйым салынды. Тергеу амалдары жалғасуда, ҚР Қылмыстық-процестік кодексінің 201-бабына сәйкес өзге мәліметтер жарияланбайды.